Activiteiten

Excursie Burgsteinfurt

Op zondag 15 april 2012 brachten we, na de traditioneel korte jaarvergadering, met 35 leden een bezoek aan het Duitse stadje Burgsteinfurt, zo’n 35 km over de grens.

De Kreisstadt Steinfurt is ontstaan uit een fusie in 1975 van de steden Borghorst en Burgsteinfurt. Geen huwelijk uit liefde, zoals onze gids zei, maar een verstandshuwelijk met nog steeds de nodige afstand, maar met partners die heel goed samenleven. Letterlijk naar elkaar toegroeien is ook niet mogelijk, want de plaatsen worden gescheiden door een uitgestrekt park, de Bagno (1729-90). En daar mag gelukkig niet gebouwd worden.

De HKL ging dus naar Burgsteinfurt, dat wordt gedomineerd door het machtige slot van de graven van Bentheim/Steinfurt. Deze zogenoemde Wasserburg, waarvan de bouw in de 12e eeuw begon, is de oudste en tevens een van de grootste in Westfalen.

Wij werden in twee groepen verdeeld en onze gidsen gaven ons een rondleiding door het historische stadje.

De Losserse band met Burgsteinfurt loopt via het Erve Beernink. Dit was in de Middeleeuwen al in het bezit van de ‘Edlen Herren van Stenforde’, later de graven van Beintheim/Steinfurt. Het wordt daar genoemd in het oudste pachtboek 1280-1439 en wel voor het eerst in 1319.

stambeeld graaf Arnoldus

Het bijzondere van Burgsteinfurt is, dat door graaf Arnoldus (zie foto van zijn standbeeld hiernaast) de reformatie hier vaste voet aan de grond kreeg en het stadje een protestantse enclave werd in de overwegend katholieke omgeving. Er werd zelfs een Gereformeerde Hogeschool opgericht, het Arnoldinum (1591-1593). Deze protestantse universiteit met vier faculteiten, theologie, natuurwetenschappen, medicijnen en recht werd een steunpunt van de reformatie in Noordwest Duitsland. Er gingen ook leerlingen uit Nederland naar toe, waaronder dominee Theodorus Froen uit Losser (1638).

monumentale pand

De pacht van het Losserse erve Beernink werd mede besteed aan het bouwen en exploiteren van deze school. Bij de bouw (grotendeels uit Bentheimer zandsteen), was er speciaal rekening mee gehouden, dat het pachtkoren uit Losser droog opgeslagen kon worden, op de zolder van één van de bijgebouwen.

Dit prachtige monumentale pand (foto hiernaast) staat er nog steeds, maar is al lang geen universiteit meer.

We werden rondgeleid langs de fraaie huizen op de markt, ook met Nederlandse invloeden, zagen de stadsmuur met de oude huisjes, die er tegenaan gebouwd mochten worden, en natuurlijk de grote Wasserburg. Helaas zagen we die alleen maar van de buitenkant, want de familie duldt geen particulieren op haar terrein en ook niet op de binnenplaats. Tot slot mochten we een kijkje nemen in het oude raadhuis aan de Markt (1561), dat nu alleen nog voor representatieve doeleinden wordt gebruikt.

Zo’n middag is natuurlijk veel te kort om alles te zien. En wij wilden ook aansluiten bij de Duitse zondagmiddagtraditie: Kaffee mit Kuchen. Daarvoor hadden we gereserveerd in het Bagnorestaurant. De Bagno, een prachtig park uit de 18e eeuw, werd zo genoemd omdat er naast alle andere gebouwen, toen ook al een badgebouw werd opgetrokken met een marmeren bad. In een tijd waarin ook de rijken zich nauwelijks wasten en alleen maar poederden, was dit een unicum in heel Europa.

In het 421 ha grootte park werd ook een vrijstaande concertzaal gebouwd naar het voorbeeld van Versailles ‘Grand Trianon’. In het weekend staan de luiken open, zodat je een blik kunt werpen op het fraaie interieur in de Lodewijk XIV stijl. Dat deden we dan ook en de Kaffee mit Kuchen was uitstekend. We kunnen terugzien op een gezellige en geslaagde middag.

Burgsteinfurt

Steinfurt

Thea Evers

(De foto’s bij dit artikel zijn gemaakt door Henk Stobbe en Herman Schoonhagen)

Steen op het Wachtveld

SDC13224.JPG

Op zaterdagmiddag 11 februari 2012 werd de ‘Steen op het Wachtveld’ weer aan de vergetelheid ontrukt.
Bij een ijzige wind en -5⁰ plaatsten Dick Buursink en Thea Evers, resp. voorzitter van de Historische Sociëteit Enschede-Lonneker en van de Historische Kring Losser, een informatiebordje bij deze historische markesteen op de huidige gemeentegrens Losser - Enschede.
De steen ligt aan de Hogeboekelweg, richting Enschede aan de rechterkant van de weg, voorbij de afslag naar de Lonneker Markeweg.
In Oet Dorp en Marke 2012-1 vindt u meer informatie over deze markesteen en op http://youtu.be/to8GiRE9PTM kunt u een filmpje over dit onderwerp bekijken.

JUBILEUM Schoolproject afsluiting viering 200 jaar Losser

www.tctubantia.nI woensdag 28 december 2011

JUBILEUM Schoolproject afsluiting viering 200 jaar Losser expositie in ’t Nien-End nog tot 15 januari 2012

De expositie over 200 jaar  gemeente Losser is nog  tot 15 januari te zien. Gelijktijdig is er een activiteit voor  de schooljeugd in Losser.

De tentoonstelling in de  galerie 't Nien-End en het schoolproject zijn initiatieven van de Historische Kring Losser (HKL).  Voor een speurtocht door het verleden   gaan de groepen 7 en 8 van de basisscholen op pad met een fotoboekje met daarin 25 vragen over historische gebouwen en plekken in het dorp. Behalve 25 fraaie foto's zijn er keuzevragen geformuleerd. Ook worden de leerlingen   uitgedaagd een verhaal te schrijven of een opstel of een werkstuk te maken over hoe zij aankijken tegen hun omgeving, hun straat, hun huis, de familie, hun school of hun vereniging. Alle creatieve uitingen worden zorgvuldig bewaard om over ongeveer vijftig jaar de kinderen van nu te kunnen laten zien hoe hun dorp er vroeger uitzag. Veel scholen nemen het lesje actieve geschiedenisbeleving in hun lespakket op. Voor alle leerlingen van de groepen 7 en 8 van de Martinusschool betekende Speuren naar Sporen één dag rondtrekken door het dorp waarin zij leven. Onder begeleiding van vijftien volwassenen gingen de zeventig leerlingen in groepjes van vier op speurtocht. ,,Dat we in een groepje gingen was maar goed ook", zegt Rosan Steffens van groep 7. Er was binnen de groepen nog al wat discussie over de vragen en de te geven antwoorden. ,,We moesten heel goed lezen en echt speuren", geeft  Lynn Kroe aan. Op verschillende plaatsen en tijden begonnen de samengestelde groepjes. Samen begonnen Rosan en Lynn en de jongens Tim Diepmaat en Mike Schipper speurtocht bij de dorpsbleek. De eerste vraag over de taak van de bleekwachter was voor hen niet moeilijk te beantwoorden. Het vroegere bleekwachtershuisje en het naastgelegen Sommerhoes kennen ze als monumenten die herinneren aan het verleden. Maar de speurtocht over het protestantse kerkhof naar de naam van een vroegere burgemeester van Losser vonden ze best eng. ,,Dan was de ontvangst op het gemeentehuis bij de nieuwe burgemeester veel leuker” , zeggen de meiden giechelend. De meeste indruk op de spoorzoekers maakte het monument achter het gemeentehuis. ,,Over joodse medeburgers die in de oorlog zijn vermoord wist ik echt niets”. Verontschuldigt zich Rosan. ,,lk ook niet hoor", zegt 'Lynn meteen. Het is een heel mooi en indrukwekkend beeld van een vader, een moeder en een kind, vinden ze.  Tijdens hun speurtocht naar sporen uit het verleden ontdekte de groep net als vele andere groepjes wel enige onjuistheden in de vraagstellingen. ,,De eerste steen van de Maria Geboortekerk is echt niet gelegd in 1802,1902 of`2002", zegt Rosan gevat. ,,Maar dat was in 1901. Het stond duidelijk op de herdenkingssteen.”  Ook de dikte van de muren van de Martinustoren klopte niet met de aangegeven afmetingen. ,,We moesten dus wel goed opletten om de goede antwoorden te kunnen geven", zeggen de jonge speurneuzen.

Begin volgend jaar krijgen alle leerlingen de juiste antwoorden. Na de speurtocht werd nog een werkstuk gemaakt, waarbij Rosan en Lynn hun eigen Martinusschool als onderwerp kozen. De oude school aan de Enschedesestraat werd bijna 100 jaar geleden in 1914 gebouwd, de nieuwe aan de Kerzerskroon in 2004.

foto Calo ter Ellen

Evenals alle andere leerlingen uit de groepen 7 en 8 in Losser deden Tim Diepmaat, Rosan Steffens, Lynn Kroep en Mike Schipper (vlnr) mee aan het proiect Speuren naar Sporen.  foto Carlo ter Ellen 

Jaarvergadering 2011

De jaarvergadering werd, zoals gebruikelijk, gehouden bij Hotel Smit en wel op zondag 3 april 2011. Secretaris Georg van Slageren mocht als ‘invaller’ voor de wegens ziekte verhinderde voorzitter Thea Evers ruim 50 ‘leden’ welkom heten. Deze belangstellenden waren vooral afgekomen op de activiteit na de vergadering: een bezoek aan het Huis te Breckelenkamp.

Het jaarverslag van de secretaris over 2010 was al gepubliceerd in Oet Dorp en Marke en op de website, maar toch keek de secretaris (als ‘voorzitter’) nog even terug naar het afgelopen jaar. Belangrijker was echter de blik vooruit. In de maanden november en december zullen we weer een tentoonstelling organiseren in Galerie ’t Nien-End. Deze keer gewijd aan het 200-jarig bestaan van de gemeente Losser. Aan dit onderwerp is ook aandacht besteed in een -  door de HKL verzorgd - historisch katern in de Gemeentegids 2011. Oet Dorp en Marke 2011/3 zal (als we onze plannen weten waar te maken) ook gewijd zijn aan “200 jaar Losser verslingerd aan de Dinkel”.

In 2011 zal veel energie gestoken moeten worden in uitbreiding van het ledenaantal. Vorig is een flink verlies geleden. Dat verlies dreigt structureel te worden (zie hierna meer). Het bestuur heeft daarom moeten besluiten tot een bescheiden contributieverhoging. Dat mes kan aan twee kanten snijden als we er in slagen een flinke uitbreiding van het ledenaantal (nu 570) te realiseren. Daarvoor zal ook een beroep op de huidige leden gedaan worden. Daarnaast zal getracht worden meer sponsorgelden binnen te halen.

Het jaar 2010 moest worden afgesloten met een nadelig exploitatiesaldo van € 2.433. Harry Dekkers, de penningmeester, gaf een uitgebreide toelichting op de financiële stukken. Het verlies is helemaal toe te schrijven aan de hoge huisvestingskosten (lees: energiekosten) in ons onderkomen aan het Martinusplein. Nadat de penningmeester enkele vragen uit de vergadering naar genoegen had beantwoord werd hem met applaus decharge verleend.

Het financiële verslag was in orde bevonden door de kascommissie, bestaande uit de heren Henk Stobbe en Herman Schoonhagen. Eerstgenoemde was aan de beurt om af te treden maar gelukkig werd André van der Veer bereid gevonden om tot deze belangrijke commissie toe te treden.

Omdat de rondvraag geen vragen opleverde konden we ons snel gereed maken om naar het Huis Breckelenkamp te rijden.

Excursie Breckelenkamp

Over de geschiedenis van het Huis en zijn bewoners is  in september 2010 het boek ‘Een korte tijd van glorie’ verschenen. Een van de auteurs is de heer M.A.M. Wanrooij. De heer Wanrooij en zijn echtgenote zijn de huidige bewoners van het Huis en waren deze middag ook onze zeer deskundige en enthousiaste rondleiders. We zijn erg blij dat we onze leden de mogelijkheid hebben kunnen bieden om Huis en tuin te bezichtigen en iets over de geschiedenis daarvan te horen. Voor meer informatie over het Huis en het boek: kijk op www.breckelenkamp.nl.

Een aantal deelnemers aan de excursie was aangenaam verrast toen zij in de prachtige bibliotheek van het Huis geconfronteerd werden met de (zeer) oude avondmaalstafel uit de protestantse kerk  van Losser. Deze tafel heeft ‘het veld moeten ruimen’ bij de recente renovatie van het kerkgebouw (2010) en heeft in het Huis te Breckelenkamp een uitstekende herbestemming gekregen. De tafel heeft een uitgebreide opknapbeurt ondergaan en ziet er mooier uit dan ‘ooit te voren’. De heer Wanrooij was duidelijk erg blij met deze aanwinst. Hetzelfde geldt voor een kleinere tafel afkomstig uit het Aleida Leurinkhuis. Helaas kunnen we van de tafels geen afbeeldingen laten zien omdat er in het Huis niet gefotografeerd mocht worden. Een foto (en een beschrijving) van de voormalige avondmaalstafel zijn  wel te vinden in het eerder genoemde boek (blz. 185/186).

Buiten zijn (door Gerard Veldscholten) wel foto’s gemaakt en enkele daarvan kunt u hierna bekijken.

 

Georg van Slageren, secretaris

foto's Gerard Veldscholten

200 jaar gemeente Losser. HKL levert interessante bijdrage aan Gemeentegids 2011

gemeentegids

Op uitnodiging van de gemeente leverde Georg van Slageren (de secretaris van de Historische Kring Losser) een bijdrage aan de Gemeentegids 2011. De bijdrage is opgenomen in een speciaal katern dat u hier kunt lezen.

Excursies Twickel

De belangstelling voor het geplande bezoek aan Kasteel Twickel was zo groot dat binnen enkele dagen na het verschijnen van het juninummer van Oet Dorp en Marke de excursie op 25 augustus (met 45 deelnemers) was volgeboekt. Gelukkig lukte het om nog een (middag)bezichtiging voor 30 personen te organiseren op 7 september. Wat de belangstelling betreft is het bezoek dus een groot succes geworden. Door de ideale weersomstandigheden, niet te warm, niet te koud en de hele dag droog was 25 augustus in alle opzichten geslaagd. Deskundige en enthousiaste gidsen in het kasteel en in de tuinen. Kortom iedereen blij en tevreden. Op 7 september waren de weergoden ons minder goed gezind en regende het een groot deel van de middag. Dat mocht in het kasteel de pret niet drukken maar voor een rondgang door de tuinen was het minder geslaagd.

In het kasteel geldt een absoluut fotografeerverbod maar buiten maakte Gerard Veldscholten foto’s, waarvan we hierna enkele laten zien.

Foto: Gerard Veldscholten Foto: Gerard Veldscholten

Foto: Gerard Veldscholten Foto: Gerard Veldscholten

Jaarvergadering en excursie naar Klooster Bentlage

Ondanks (of was het dankzij?) het schitterende weer waren niet minder dan  52 personen aanwezig tijdens de jaarvergadering op zondagmiddag 18 april 2010. Die 52 mensen waren niet speciaal gekomen voor de koffie en de cake die dan altijd voor rekening van de penningmeester zijn. Ze waren ook niet zo massaal opgekomen voor de speech van de voorzitter of voor de manier waarop de penningmeester het financiële reilen en zeilen van de HKL in 2009 uit de doeken deed. Alhoewel ze op voorstel van de commissie, die de boeken had nagekeken, wel met applaus instemden met de jaarrekening en daarmee ook de penningmeester dechargeerden voor zijn beheer in 2009. Ze waren zelfs niet gekomen om te horen wie in de nieuwe kascontrolecommissie werden benoemd (Henk Stobbe en Herman Schoonhagen).

Nee, deze 52 leden en introducés waren natuurlijk vooral gekomen voor de excursie naar Museum/Klooster Bentlage, een Kruisherenklooster gelegen bij Rheine, zo’n 45 km over de grens. Een van die pareltjes waar het Duitse grensgebied zo rijk aan is en gelegen in een prachtige omgeving. Voor velen van ons is het toch steeds weer een verrassing om zo’n pareltje te leren kennen.  In de vorige aflevering van Oet Dorp en Marke heeft u informatie over het klooster kunnen lezen. Leest u het nog eens na of kijk anders op www.kloster-bentlage.de .

Overigens vindt u in Nederland ook nog minstens twee kruisherenkloosters. Klooster Ter Apel werd gesticht als een ‘dochter’ van het klooster in Bentlage, is  ook ingericht als museum en is ook zeer de moeite waard om eens te bezoeken (www.kloosterterapel.nl). In het oudste klooster van Nederland, het kruisherenklooster van Sint Agatha (bij Cuijk, is sinds 2006 het Erfgoedcentrum voor Nederlands Kloosterleven gevestigd. De Nederlandse kloostergemeenschappen brengen hier gezamenlijk hun archieven, boeken en voorwerpen bijeen. Het erfgoed kan door belangstellenden worden geraadpleegd in een studiezaal en in tentoonstellingen. (www.erfgoedkloosterleven.nl )

Hierna ziet u enkele door Gerard Veltscholte, Henk Stobbe en Andries Kuperus gemaakte foto’ s van het uitstapje naar Klooster Bentlage.

Verjaardagskalender 200 jaar Hotel Smit

Hotel Smit, waar de Historische Kring sinds jaar en dag gastvrij onderdak geniet voor zijn bijeenkomsten, bestaat 200 jaar.
Ter gelegenheid daarvan is een erg mooi uitgevoerde verjaardagskalender gemaakt. Herman Poorthuis, de huidige ‘uitbater’ van Hotel Smit, verraste de Historische Kring tijdens de Niejoarsvisite op 4 januari 2010 met de aanbieding van het eerste exemplaar aan Thea Evers, onze voorzitter, en de mededeling dat hij aan alle leden van de HKL een exemplaar beschikbaar stelt!
Leden van de HKL die op 4 januari niet aanwezig waren kunnen alsnog een kalender afhalen bij Hotel Smit.

Presentatie nieuw fotoboek!

In de laatste 50 jaar is er ontzettend veel veranderd  … ook in Losser. Daarom leek het een goede gedachte om in het jaar dat de Historische Kring Losser 40 jaar bestaat weer eens een fotoboek te maken. Dat is dan na de fotoboeken uit 1987 en 1994 en het ‘Meisje in de Froenstraat …’ uit 2005 het vierde fotoboek dat door de HKL wordt uitgegeven. Naar die ‘oude’ uitgaven is nog steeds vraag maar helaas zijn ze uitverkocht.

De presentatie van het nieuwe fotoboek vond plaats op maandagavond 16 november 2009 bij Hotel Smit. Voorzitter Thea Evers overhandigde eerste exemplaren aan Zuster Castissima (als representant van Overdinkel), aan Herman (secretaris van het eerste uur) en Annie Bourgonje, en aan Roy Schasfoort ( ons 550-ste lid).

Andries Kuperus maakte foto’s waarvan u  er hierna enkele ziet.

Foto: Andries Kuperus

Ceremoniemeester Harry Dekkers kon veel belangstellenden
welkom heten op 16 november 2009. Op de foto: zuster Castissima
(op de rug gezien), Herman en Annie Bourgonje, en Roy Schasfoort,
die eerste exemplaren aangeboden kregen.

Afbeelding 376.jpg

Thea Evers overhandigt een eerste exemplaar aan zuster Castissima.

Afbeelding 377.jpg

Voorzitter Thea Evers in gesprek met Roy Schasfoort en zijn vrouw.

Het nieuwe fotoboek bevat 202 foto’s van Losser, Overdinkel en Glane, waarvan 16 in kleur. Het formaat van het boek is 20 x 20 cm in een hard omslag. De foto’s zijn (op een enkele uitzondering na) gemaakt tussen 1950 en 1990. Een periode die velen bewust hebben meegemaakt. Er is  dan ook veel belangstelling voor dit boek. Wees er dus snel bij want  OP=OP .

Wat kost het en hoe  kunt u in het bezit komen van het boek?

Het  boek  is voor € 22,50 te koop bij de penningmeester van de HKL: Harry Dekkers, Ludgeruslaan 12, 7581 DD Losser (053 538 7993) en natuurlijk ook via de boekwinkel op deze website.

Zoals gebruikelijk is het boek ook te koop bij Primera Marcel en bij de Bruna in Losser. Ook is het boek verkrijgbaar bij Japin in Overdinkel en bij Boekwinkel Heinink, Winkelcentrum In den Vijfhoek in Oldenzaal.

Zeer geslaagde excursie naar Welbergen

Gelukkig was het zo goed als droog toen we zaterdagmiddag  10 oktober rond één uur met eigen vervoer vertrokken vanaf de Martinuskerk richting ons reisdoel Haus Welbergen, gelegen terzijde van de doorgaande weg van Ochtrup naar Steinfurt. Velen hadden gehoor gegeven aan de uitnodiging om de opening van ons winterseizoen 2009/2010 een wat andere invulling te geven dan gebruikelijk. Nu eens niet een avond met een spreker bij Hotel Smit, maar een uitstapje of wat deftiger: een excursie, zoals dat op de uitnodiging stond.

Aan de hand van een routebeschrijving die ons werd meegegeven Thea Evers, onze voorzitter, was het niet al te moeilijk om het reisdoel te vinden. Er was even een oponthoud voor het dorpje Langenhorst. Daar werd een jongeman feestelijk binnengehaald die vier jaar lang 'auf die Walz' was geweest. Als timmermansgezel was hij in de traditionele zwarte kledij de wereld rondgetrokken. Vergezeld van andere gezellen kwam hij nu weer thuis en de bijbehorende traditionele feestelijke begroeting vond plaats op de grote weg.

Nadat iedereen voor zijn of haar auto op het royale parkeerterrein een plaats had gevonden werden we door een ‘parkeerwachter’ van de HKL via een bruggetje over de Gauxbach verwezen naar Haus Welbergen.

Daar aangekomen ging het over een keistenen bruggetje naar een ronde toegangspoort  in een prachtig aangelegde tuin met in het midden een fontein.

Aan de overzijde ervan het statige Haus of kasteel. Dat gaf meteen een mooie indruk hoe hier vroeger de oude landadel woonde en leefde.

Haus Welbergen is één van de vele mooie Wasserburgen in het Münsterland. Het is eigendom van de Bertha Jordaan - van Heek Stichting.

Omdat onze groep (bijna 80 personen!!) te groot was om in zijn geheel te worden rond-geleid in het Haus, werden er twee groepen gevormd, beide onder begeleiding van een gids die alle wetenswaardigheden vertelde.

Via de oudste bewoners van dit adellijke huis - de heren van Welberghe en vele andere families - naar 1929 toen de bankier Jan Jordaan het in eigendom verwierf.

Mede met behulp van zijn echtgenote Bertha Jordaan-van Heek  werd het huis in oude luister hersteld. Aan de wanden zagen we vele door haar gemaakte schilderijen, maar ook portretten van vorige bewoners. Verder porselein en glaswerk en zelfs de tafel waaraan werd vergaderd.

Al met al buitengewoon interessant om alles eens van de binnenkant te kunnen bekijken.

Daarna wachtte de koffie met ‘iets’ erbij in het nabij gelegen restaurant Alter Posthof, een schitterend laatmiddeleeuws vakwerkgebouw uit 1598. Omdat we met zo velen waren had de  bediening de grootste moeite om tijdig alle dorstige kelen te laven en de hongerige magen te vullen. Maar wat was het er gezellig!

Omdat we nog een afspraak hadden in het oude dorpskerkje in Welbergen, konden we niet al te lang ‘koffie-tafelen’ en ging het in colonne naar het gerestaureerde romaanse kerkje in genoemde plaats.

Wat daarbinnen zeer de aandacht trok was wel het rijkversierde grafmonument van Johann von Oldenhaus en zijn vrouw Anna Schele. Deze laatste naam is ook bij ons in Twente welbekend uit het verleden. Nadat de gids ons van de geschiedenis en de bijzonderheden deelgenoot had gemaakt, bedankte Thea Evers haar door het overhandigen van een kruikje Losserse Kruidenbitter.

Dat was tevens het einde van een meer dan geslaagde middag!

Harry Dekkers

Henk Stobbe maakte van het uitstapje vele foto’s waarvan u hierna een aantal kunt bewonderen.

Foto: Henk Stobbe
Bertha van Heek (1876-1960), die in 1907 in het huwelijk trad met de bankier Jan Jordaan, , kocht in 1929 Haus Welbergen en het omliggende grondgebied. Ze liet de Wasserburg restaureren en op advies van haar broer Jan (eigenaar van kasteel Huis Bergh) het archief ordenen. Bertha had nog veel meer landelijke bezittingen in het Duitse grensgebied en woonde in de Jugendstilvilla Rotenberge ten noorden van Welbergen. Ook het Gildehauser Venn was haar eigendom.

Foto: Henk Stobbe
Via het poortgebouw van Haus Welbergen komt men in de voorburcht. De geschiedenis van het complex gaat terug tot 1282.

Foto: Henk Stobbe
Een kijkje in de grote woonkeuken van Haus Welbergen. Het was een zeer bewoonbaar huis met niet al te grote kamers. Bertha Jordaan-van Heek was een niet onverdienstelijke schilderes en er hingen dan ook diverse werken van haar hand.

Foto: Henk Stobbe
Het water in de grachten rond Haus Welbergen wordt aangevoerd via de Gauxbach en ook deze watermolen maakt deel uit van het complex.

Foto: Henk Stobbe
De 'Alte Kirche' in het dorpje Welbergen, waarvan het oudste gedeelte werd gebouwd in het begin van de 12 e eeuw, geeft een mooi beeld van de eerste Romaanse dorpskerkjes in het Münsterland.

Foto: Henk Stobbe
Na de inwijding van de nieuwe dorpskerk in 1908 raakt het oude kerkje in verval. Maar enkele jaren geleden is het gerestaureerd en nu wordt het weer gebruikt voor bijzondere diensten als een huwelijksviering. Maar er vinden ook concerten plaats.

Jaarvergadering

Op 17 mei 2009 hield de Historische Kring Losser om 13.00 uur haar Jaarvergadering bij Hotel Smit.

Omdat voorzitter Thea Evers verhinderd was leidde secretaris Georg van Slageren de bijeenkomst. Er hadden zich 23 personen aangemeld voor de, na de jaarvergadering georganiseerde, excursie naar Asbeck. Een ‘klein maar wel erg fijn’ gezelschap.

Het jaarverslag 2008 was al gepubliceerd in Oet Dorp en Marke en staat ook (nog uitgebreider) op de website. De secretaris memoreerde nog wel kort het volgende.

Kort overzicht 2008: Druk jaar met 3 in het oog springende activiteiten.

* Nieuw format Oet Dorp en Marke, gemarkeerd door een Bloemlezing (boek van 172 bladzijden) uit de afgelopen eerste 15 jaar. Dit boek is in april verschenen en werd de leden gratis aangeboden. Het is ook gebruikt als ‘lokkertje’ voor nieuwe leden, die het boek ook gratis kregen. Dat heeft ons geen windeieren gelegd. Het ledental steeg in 2008 van 431 naar 540. Dank aan allen die aan dit mooie resultaat hebben meegewerkt. We gaan overigens voorlopig met de actie door. De groei is er nu wel een beetje uit. Het ledental stabiliseert op 540 (stand 16/05/09: 538).
* In november gaven we ‘Wonen aan de Strokappenweg’ van Frans Jacobs uit. De eerste boekuitgave van de HKL die helemaal full colour is verschenen en toch tegen een betaalbare prijs. Dat is mogelijk doordat de redactie van OD+M de opmaak helemaal in eigen beheer heeft verzorgd, waardoor veel kosten bespaard werden.
* In november en december organiseerde de HKL in Galerie ’t Nien-End de expositie Religieus Erfgoed. De tentoonstelling trok 1600 bezoekers en verhuisde daarna naar Gronau waar tot medio februari nog eens ruim 600 mensen kwamen kijken. Voor ons was de tentoonstelling vooral uniek door de meer dan voortreffelijke medewerking van de kerken in Gronau. ‘Ehre dem Ehre gebührt’. We hebben deze samenwerking op initiatief van onze ‘Nachbarn’ onlangs afgesloten met een etentje voor allen die aan het succes van de tentoonstelling hebben meegewerkt (en hun partners).

Plannen voor 2009:

Na het toch wel hectische jaar 2008 hopen we het in 2009 wat rustiger aan te doen.

* Martinusplein 16
In februari 2009 hebben we met het gemeentebestuur van Losser een overeenkomst getekend voor het gebruik van het pand Martinusplein 16. Vanaf die tijd zijn we bezig om archief, bibliotheek, collecties, voorraden en inventaris over te brengen van diverse plekken in Losser naar dit nieuwe onderkomen en dit onderkomen in te richten. Dat vordert gestaag. We hebben nog niet definitief besloten hoe we M. 16 ook voor leden en andere belangstellenden open willen stellen. In de loop van het jaar zal daar meer over bekend worden.

De financiële stukken 2008 lagen ter inzage. Penningmeester Harry Dekkers gaf een korte toelichting.  Ook in financieel opzicht is 2008 een goed jaar geweest. Wij hebben geen last gehad van welke crisis dan ook. De penningmeester kon de boeken sluiten met een voordelig saldo van ruim € 2.200 op de gewone exploitatie, terwijl aan het boekenfonds - ondanks de gratis verstrekking van de Bloemlezing uit Oet Dorp en Marke  aan de leden - nog bijna € 1.500 kon worden toegevoegd. Dit mooie resultaat is mede te danken aan (nieuw) de opbrengst van ‘sponsoring’ (advertenties in Oet Dorp en Marke).
De kascommissie (waarvan ook de ‘verhinderde’ J. van der Lee deel uitmaakt) rapporteerde bij monde van J.W. Berns positief. Ondersteund door applaus werd de penningmeester vervolgens decharge verleend.
Van de kascommissie was J. van der Lee aan de beurt van aftreden. In zijn plaats werd benoemd H. Stobbe.

Alles was kennelijk zo duidelijk dat van de rondvraag geen gebruik gemaakt hoefde te worden.

Even na half twee kon de vergadering worden gesloten. Hierna volgde tekst en uitleg van de excursie naar het Stift Asbeck. Een voor velen onbekend maar nu erg gewaardeerd ‘pareltje’ in het nabije Münsterland.

Henk Stobbe maakte van het bezoek aan Asbeck vele foto’s waarvan  er hierna enkele zijn opgenomen.

foto Henk Stobbe
Leden van de HKL bij de noordelijke toegang tot het stiftcomplex.
Deze Asbecker Hunnen(honden)porte dateert van omstreeks 1630.


foto Henk Stobbe
Stiftskerk Asbeck met op de achtergrond de 'Kreuzgang' (zuilengalerij).

foto Henk Stobbe
Café-restaurant 'Unter den Linden', het stamhuis van de Losserse familie Kellerhuis.

foto Henk Stobbe
Bernhard Laukotter, de voortreffelijke rondleider van de Heimatverein Asbeck,
geeft tekst en uitleg aan de leden van de HKL.


foto Henk Stobbe
Om de tafel in het zaaltje boven de 'Hunnenporte'.

foto Henk Stobbe
Doorkijkje vanaf de Kreuzgang naar kerk en Hunnenporte.


De historische kring losser introduceert gratis wandelkaart

“Rondwandeling Strokappenweg”. Het idee voor deze rondwandeling is ontstaan naar aanleiding van het door de HKL in november j.l. uitgegeven boek “Wonen aan de Strokappenweg”. Dit boek is geschreven door Frans Jacobs die al jaren woonachtig is in deze “naoberschap”. Het boek is voor 15 Euro verkrijgbaar bij de penningmeester van de HKL (Ludgeruslaan 12; tel. 053 538 7993), maar ook bij Marcel Primera, Boekhandel Bruna en de VVV in Losser.

De geschiedenis van de noaberschap Strokappenweg (een zijweg van de Hogeboekelweg) in het zuidwestelijke deel van de Marke Losser is dermate interessant dat al snel de wens kan ontstaan om alles wat in het boek beschreven wordt eens rustig te bekijken. En wat is er dan mooier dan een rondwandeling waarbij zoveel mogelijk de drukkere wegen worden vermeden.

De routekaart is omlijst met 16 foto’s van de mooiste plekjes die onderweg worden aangedaan. Kortom, vaak landschappen “om in te lijsten”. Tijdens de ongeveer twee uur durende wandeling zal blijken, dat de loop van de Elsbeek beeldbepalend is. Soms dichtbij, dat weer veraf.

De wandelkaart zal worden toegevoegd aan het kwartaalblad van de HKL “Oet dorp en Marke”en aan het boek “Wonen aan de Strokappenweg”. Bovendien is de kaart gratis verkrijgbaar bij de VVV.

Nieuwsgierig geworden naar de activiteiten van de HKL of als u de HKL wilt steunen door “lid” te worden? Kijk dan op www.historischekringlosser.nl of mail naar secretaris@historischekringlosser.nl of schrijf naar: Hogeweg 36, 7582 CH Losser.

Wonen aan de strokappenweg

aanbieding Strokappenweg (Foto: Andries Kuperus)

Op 18 november 2008. werd op onze ledenavond het nieuwe boek gepresenteerd: ‘Wonen aan de Srokappenweg/Vroeger en nu/ Geschiedenis van een noaberschap in de gemeente Losser’. Het boek is geschreven door Frans Jacobs, woonachtig op de Bekboer, één van de oude erven aan deze zijstraat van de Hogeboekelweg. Op de foto Thea Evers, Frans Jacobs en op de rug gezien Viva Jacobs.(Foto: Andries Kuperus).

In 1992 kwam Frans Jacobs met zijn vrouw Viva aan de Strokappenweg wonen en raakte van meet af aan geïnteresseerd in de geschiedenis van dit bijzondere gebied in de Marke Losser, grenzend aan de Lonnekermarke. Tijdens onze tentoonstelling ‘Wonen in Losser’ (najaar 2007) bleek dat hij al vergevorderd was met de vastlegging van de resultaten van zijn onderzoek. Door deze nieuwe uitgave is die vastlegging nu voor iedereen toegankelijk. Het verhaal van deze zijweg van de Hogeboekelweg, met de boerderijen die daar in de omgeving vaak al eeuwenlang liggen, biedt een boeiend inzicht in de landschappelijke ontwikkeling en de geschiedenis van het boerenbedrijf. Zes erven met mooie namen, de Bekswafer, de Bekboer, de Kap, de Liermanshut in de Veerte, de Schuurboer en Trienjochem, worden voor het voetlicht gebracht. En ook de familiehistorie van deze boerenerven, met vaak verrassende bijzonderheden, wordt uitvoerig beschreven. Geen droge genealogie, maar een levende geschiedenis. Niet alleen interessant voor directbetrokkenen en familieleden, maar ook voor een groot publiek.

Vanaf haar oprichting in 1969 heeft de Historische Kring Losser onder meer aandacht besteed aan het veldnamen- en boerderijonderzoek in Dorp en Marke Losser, om zo de kennis en het inzicht te verruimen over de geschiedkundige ontwikkeling van ons dorp. Het vele werk dat door bestuursleden van de Historische Kring in dit opzicht werd verricht, vond zijn neerslag in verschillende uitgaven: Het Teylershuis en zijn bewoners (1974), Het Heininkshoes in Dorp Losser (1975), Grondstukken en bewoners in Dorp en Marke Losser omstreeks 1820/1832 (1986/1989), De Schultinchof Losser (1996) en Het Erve Beernink (2000).

Losser is van oudsher een agrarische gemeente, zoals ook wordt beschreven in ‘Losser omstreeks 1890’ (1991). De gemeente was toen zelfs één van de landelijke voorbeelden waarmee in de grote landbouwenquête van 1886 de (nood)toestand van de boerenbevolking onder de aandacht van de regering werd gebracht.

Al deze boeken van hebben inmiddels hun weg gevonden naar de vele belangstellenden en zijn uitverkocht. Met deze nieuwe uitgave wordt weer een ander gebied van de Marke ontsloten.

Het eerste exemplaar werd op 18 november op verzoek van Frans Jacobs uitgereikt aan Jan Elshoff, bewoner van de Bekswafer in de vijfde generatie (maar nu woont daar ook al de zesde generatie) en tevens één van de naaste noabers.

Frans Jacobs vertelde vervolgens de aanwezigen met behulp van dia’s alles ‘wat hij had willen weten en niet gevonden had’. Daarbij ontvouwde hij ook zijn theorie over het vroeger ‘gedoogbeleid’. De boerderijen daar, ver weg aan de rand van de Marke, zouden kunnen zijn ontstaan als illegale bouwsels voor de groeiende bevolking, die in het dorp en bij de gewaarde erven, niet geduld werd.

De HKL is heel blij met deze uitgave en wij zijn Frans Jacobs veel dank verschuldigd voor het vele werk dat hij verricht heeft. Het is een mooi boek geworden, 105 pagina’s, voor het eerst met veel kleurenfoto’s. En daarbij hebben we de prijs toch laag kunnen houden (€ 15) . Dat komt omdat we als redactie al het voorwerk en de opmaak zelf hebben gedaan. Tekst en foto’s, bewerken, optimaliseren, zodat in dit geval ook oude familiekiekjes er goed uit komen te zien. En dat scheelt natuurlijk in de kosten. Veel werk met een mooi resultaat.

Het boek is te koop bij de penningmeester van de HKL, Harry Dekkers, Ludgeruslaan 12, bij de boekhandels Bruna en Primera Marcel en bij de VVV.